Quần Thư Khảo Biện

Giới thiệu

Quần thư khảo biện (Xét bàn các sách) là tác phẩm tâm huyết được Lê Quý Đôn hoàn thành vào năm 1757. Điều đặc biệt là trong chuyến đi sứ kéo dài gần hai năm tại Trung Quốc sau đó, ông đã đem tác phẩm này ra trao đổi, bàn bạc kỹ lưỡng cùng các sứ thần Triều Tiên và các sĩ phu Trung châu. Quá trình tương tác này giúp tác giả chăm chước, điều chỉnh những điểm chưa thỏa đáng để tìm ra những nhận định xác đáng và chuẩn xác nhất.

Với trí tuệ vượt thời đại, tác phẩm nhận được sự đánh giá rất cao từ các học giả đương thời như Trạng nguyên Hồng Khải Hy và Phó sứ Lý Huy Trung, coi đây là mực thước cho đại thể. Cuốn sách là tập hợp những lời bàn luận dựa trên sự khảo cứu, so sánh và minh chứng nghiêm túc của Lê Quý Đôn về các nhân vật cũng như sự kiện lịch sử Trung Quốc từ thời Hạ, Thương, Chu cho đến thời Đường, Tống.

Thông qua hàng trăm lời bàn, tác giả đã bao quát một khối lượng tư liệu khổng lồ từ kinh truyện, chư tử, chính sử đến dật sử và sử luận của nhiều triều đại. Bằng việc phân tích các nhân vật và sự kiện trọng yếu trong cả thời kỳ thịnh trị lẫn suy vong, Lê Quý Đôn đã rút ra những nguyên nhân thành công và lý do thất bại sâu sắc, tạo nên những bài học giá trị làm gương cho các thế hệ mai sau.